E-skierowanie: jak działa, co obejmuje, czego nie zastąpi

10 października, 2026

~10 min

E-skierowanie jest zapisem w systemie e-zdrowie, a nie dokumentem, który trzeba donieść do przychodni. Żeby się zapisać, wystarczy podać czterocyfrowy kod dostępu razem z numerem PESEL, także przez telefon. Zniknął przy tym obowiązek, który przy skierowaniach papierowych kosztował pacjentów najwięcej nerwów: dostarczenia oryginału w ciągu czternastu dni roboczych pod rygorem skreślenia z listy oczekujących.

E-skierowanie nie obejmuje jednak wszystkiego. Część dokumentów, które w rozmowie nazywa się skierowaniem, w ogóle nie jest skierowaniem w rozumieniu przepisów, a terminy ważności różnią się w zależności od rodzaju świadczenia.

Na jakie świadczenia wystawia się e-skierowanie

Lista jest zamknięta i wynika z § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 15 kwietnia 2019 r. w sprawie skierowań wystawianych w postaci elektronicznej. E-skierowanie wystawia się na:

ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne finansowane ze środków publicznych, z wyłączeniem porady specjalistycznej z logopedii,
badania echokardiograficzne płodu finansowane ze środków publicznych,
badania endoskopowe przewodu pokarmowego finansowane ze środków publicznych,
badania medycyny nuklearnej, także finansowane ze środków innych niż publiczne,
badania rezonansu magnetycznego finansowane ze środków publicznych,
badania tomografii komputerowej, także finansowane ze środków innych niż publiczne,
leczenie szpitalne w szpitalu, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń,
rehabilitację leczniczą u świadczeniodawcy, który zawarł umowę,
leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową, z wyłączeniem świadczeń realizowanych poza granicami kraju.

Dwie pozycje na tej liście wyglądają podobnie, a nie są takie same. Przy medycynie nuklearnej i tomografii komputerowej obowiązek e-skierowania obejmuje również świadczenia opłacane prywatnie. Przy rezonansie magnetycznym obejmuje wyłącznie świadczenia ze środków publicznych. Kto płaci za rezonans sam, może dostać skierowanie w innej formie.

Skierowanie pozostaje papierowe w trzech sytuacjach wskazanych w art. 59aa ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej: przy braku dostępu do systemu teleinformatycznego, przy skierowaniu dla osoby o nieustalonej tożsamości oraz gdy wystawia je lekarz albo pielęgniarka i położna wykonujący zawód tymczasowo i okazjonalnie na podstawie odrębnych przepisów. Portal pacjent.gov.pl wskazuje dodatkowo programy lekowe i leczenie psychiatryczne, a także zlecenia wewnętrzne, czyli sytuacje, w których szpital kieruje pacjenta na badanie u siebie.

Te dodatkowe wyłączenia wymagają zastrzeżenia. Tekst rozporządzenia ich nie zawiera: § 2 pkt 3 odnosi się do leczenia szpitalnego bez wyjątków, a leczenie uzdrowiskowe jest w § 2 wymienione wprost jako objęte obowiązkiem. Informacje o wyłączeniu psychiatrii, programów lekowych i uzdrowisk pochodzą z materiałów portalu, nie z brzmienia przepisu, i nie ustaliliśmy ich podstawy prawnej ani daty, od której obowiązują. [DO WERYFIKACJI PRAWNEJ: podstawa wyłączenia leczenia psychiatrycznego, programów lekowych i leczenia uzdrowiskowego z obowiązku e-skierowania oraz aktualność materiałów pacjent.gov.pl w tym zakresie]

Do kogo skierowanie nie jest potrzebne

Katalog z art. 57 ust. 2 ustawy o świadczeniach rozszerzył się 1 stycznia 2026 r. i wiele publikacji wciąż podaje wersję sprzed zmiany. Bez skierowania można skorzystać ze świadczeń: ginekologa i położnika, dentysty, wenerologa, onkologa, psychiatry, lekarza medycyny sportowej, psychologa oraz optometrysty, a także świadczeń w zakresie leczenia uzależnień i świadczeń psychologicznych, psychoterapeutycznych oraz środowiskowych dla dzieci i młodzieży.

Trzy pozycje wyróżnione pogrubieniem to właśnie nowość z 2026 r., wprowadzona ustawą z 25 lipca 2025 r. Wcześniej wymagały skierowania.

Osobne uprawnienia mają określone grupy: inwalidzi wojenni i wojskowi, osoby represjonowane, kombatanci, żołnierze zastępczej służby wojskowej, działacze opozycji antykomunistycznej, osoby deportowane do pracy przymusowej, cywilne niewidome ofiary działań wojennych, uprawnieni żołnierze i pracownicy oraz weterani poszkodowani w zakresie urazów i chorób nabytych poza granicami państwa, a także osoby chore na gruźlicę i osoby zakażone HIV. Katalog obejmuje też osoby wskazane w art. 47 ust. 1a i 1b ustawy.

Skierowania nie wymagają również świadczenia w stanach nagłych. Od 2026 r. świadczenia okulisty udzielane są także na podstawie skierowania wystawionego przez optometrystę mającego umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia albo zatrudnionego u świadczeniodawcy z taką umową.

Jak zapisać się na świadczenie

Art. 20 ust. 2a ustawy o świadczeniach daje pacjentowi wybór. Można dostarczyć oryginał skierowania papierowego w terminie czternastu dni roboczych od wpisu na listę oczekujących, pod rygorem skreślenia. Albo udostępnić świadczeniodawcy, przed dokonaniem wpisu, klucz dostępu, czyli numer czterdziestoczterocyfrowy, albo kod dostępu razem z numerem PESEL.

Przy e-skierowaniu termin czternastu dni nie istnieje, bo nie ma czego donosić.

Telefonicznie wystarczy podać kod i numer PESEL. Osobiście można okazać e-mail z informacją o skierowaniu, SMS z kodem do zeskanowania albo skierowanie w aplikacji mojeIKP.

Jeżeli placówka nie obsługuje e-skierowań, procedura jest dłuższa: pacjent podaje podstawowe informacje o skierowaniu, numer PESEL oraz jeden z identyfikatorów i składa oświadczenie, że zapisał się tylko do jednej placówki. Wydruk informacyjny e-skierowania z odręcznym podpisem lekarza realizuje się w każdej placówce i wtedy oświadczenia nie składa się.

Jedna placówka, nie kilka

Skierowanie uprawnia do zapisania się tylko do jednej przychodni. Można wypisać się z listy oczekujących w jednym miejscu i zapisać w drugim, ale zarejestrowanie tego samego skierowania w dwóch przychodniach jednocześnie daje placówce podstawę do skreślenia pacjenta z listy.

Co się dzieje po skreśleniu, reguluje art. 20 ust. 2b. Przy rezygnacji, niezgłoszeniu się w ustalonym terminie albo zakończeniu umowy przez świadczeniodawcę placówka zwraca oryginał papierowy albo umożliwia ponowne użycie e-skierowania przez odpowiednią zmianę jego statusu w systemie. Dokument nie przepada.

Terminy, które nie są jednolite

Ogólnego ustawowego terminu ważności skierowania nie ma. Przeszukanie tekstu jednolitego ustawy o świadczeniach nie daje przepisu o „ważności skierowania”, a terminy są rozproszone i zależą od rodzaju świadczenia.

Przy rehabilitacji i fizjoterapii ambulatoryjnej skierowanie trzeba zarejestrować w wybranym gabinecie albo zakładzie nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia wystawienia. To wynika z rozporządzenia o świadczeniach gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej.

Przy leczeniu uzdrowiskowym skierowanie jest przesyłane do oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, który je weryfikuje. Od rozstrzygnięcia lekarza specjalisty Funduszu w sprawie celowości leczenia uzdrowiskowego odwołanie nie przysługuje, bo art. 33 ust. 2 ustawy o świadczeniach wyłącza tu stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego. [DO UZUPEŁNIENIA: termin potwierdzenia skierowania przez Fundusz, z podaniem przepisu rozporządzenia o kierowaniu na leczenie uzdrowiskowe]

Przy ambulatoryjnej opiece specjalistycznej pacjent.gov.pl podaje, że e-skierowanie trzeba odnowić, jeżeli leczenia nie podjęto w ciągu ostatnich 730 dni. Podstawy tego terminu w ustawie ani w rozporządzeniu o e-skierowaniach nie znaleźliśmy; prawdopodobnie wynika z warunków umów albo zarządzeń Prezesa Funduszu. Podajemy go z atrybucją do portalu, nie jako przepis.

Terminu rejestracji e-skierowania na leczenie szpitalne, analogicznego do trzydziestu dni przy rehabilitacji, nie ustaliliśmy. [DO UZUPEŁNIENIA: termin rejestracji skierowania na leczenie szpitalne]

Kiedy potrzebne jest nowe skierowanie

Skierowanie służy pierwszej wizycie u specjalisty. Jeżeli specjalista obejmie pacjenta leczeniem, skierowania nie trzeba odnawiać u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Nowy dokument jest konieczny, gdy leczenie u danego specjalisty zakończono, gdy pojawił się zupełnie nowy problem zdrowotny wymagający diagnostyki w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej albo gdy problem wrócił po zakończeniu leczenia.

Na skierowaniu lekarz wpisuje kategorię medyczną: przypadek nagły, pilny albo stabilny. Przy pogorszeniu stanu zdrowia pacjent może prosić o jej zmianę.

Czy e-skierowanie można dostać po teleporadzie

Można, i potwierdzają to dwa źródła publiczne. Portal pacjent.gov.pl wymienia wśród zalet e-skierowania to, że nie trzeba przyjeżdżać do placówki po jego odbiór i można je otrzymać po teleporadzie. Centrum e-Zdrowia pisze o tym samym w raporcie o e-skierowaniach.

Tylko że „można” nie znaczy „zawsze można”, a mechanizm prawny wygląda inaczej, niż wielu pacjentów zakłada.

Art. 42 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty dopuszcza orzekanie o stanie zdrowia po zbadaniu osobistym albo po zbadaniu za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, wraz z analizą dostępnej dokumentacji. Skierowanie jest orzeczeniem o stanie zdrowia, więc wymaga zbadania w jednej z tych form.

Istotne jest, czego ten przepis nie obejmuje. Ust. 2 pozwala wystawić bez badania pacjenta wyłącznie receptę niezbędną do kontynuacji leczenia oraz zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne jako kontynuację. Skierowania w tym katalogu nie ma. Nie da się go zatem wystawić „bez badania” na zasadzie kontynuacji.

Nie istnieje przy tym żadna zamknięta lista badań, na które skierowania nie wolno wystawić zdalnie. Prawo reguluje to inaczej: przez obowiązek oceny formy. Rozporządzenie o standardzie organizacyjnym teleporady w podstawowej opiece zdrowotnej nakłada na osobę udzielającą teleporady obowiązek ustalenia, czy teleporada jest wystarczająca dla danego problemu zdrowotnego, oraz poinformowania pacjenta o konieczności świadczenia w bezpośrednim kontakcie, jeżeli charakter problemu na to wskazuje.

To samo rozporządzenie wymienia sytuacje, w których w podstawowej opiece zdrowotnej sama porada musi być bezpośrednia. Obejmują pierwszą wizytę u lekarza, pielęgniarki albo położnej wskazanych w deklaracji wyboru, chorobę przewlekłą, w przebiegu której doszło do pogorszenia lub zmiany objawów, podejrzenie choroby nowotworowej oraz dzieci do szóstego roku życia poza poradami kontrolnymi w trakcie leczenia ustalonego w wyniku osobistego badania.

W praktyce znaczy to tyle: o formie i o zasadności skierowania rozstrzyga lekarz, a nie życzenie pacjenta ani wygoda procesu. Jeżeli ocena wymaga badania fizykalnego, konsultacja zdalna nie jest właściwą ścieżką.

Dla świadczeń poza podstawową opieką zdrowotną odpowiednika tego standardu na poziomie rozporządzenia nie ma. To luka regulacyjna, nie dowolność.

Ile e-skierowań wystawia się w Polsce

W 2025 r. według zestawienia Centrum e-Zdrowia wystawiono około 61,4 mln e-skierowań w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej, około 10,9 mln w podmiotach szpitalnych oraz około 82 tys. w pozostałych podmiotach stacjonarnych.

Podajemy je jako rzędy wielkości i nie sumujemy, bo Centrum e-Zdrowia nie wskazuje przy tej tabeli źródła. Zestawienie pochodzi z raportu opartego na badaniu ankietowym podmiotów leczniczych, a sama tabela nie ma stopki z licznością próby ani numeru pytania, co sugerowałoby dane rejestrowe z systemu P1. Instytucja tego nie stwierdza, więc dopóki nie ma potwierdzenia, nie opisujemy tych liczb jako krajowych wolumenów. [DO WERYFIKACJI: zapytanie do CeZ, czy tabela e-skierowań obejmuje dane krajowe z P1 czy próbę badawczą]

Dla porównania skali narastającej: w styczniu 2025 r., po czterech latach od uruchomienia e-skierowań, Centrum e-Zdrowia podało 237 mln wystawionych dokumentów cyfrowych. Liczby roczne i narastające krążą w przedrukach bez etykiety okresu i bywają ze sobą mylone.

Odsetka e-skierowań faktycznie wykorzystanych nie podajemy. Raport Centrum e-Zdrowia takiego wskaźnika nie zawiera, a dane z interaktywnego raportu instytucji nie były dostępne w sposób pozwalający podać je odpowiedzialnie.

Najczęstsze pytania

Czy e-skierowanie można zgubić?

Nie w sposób, który zamyka drogę do świadczenia. Dokument jest w systemie i widać go na Internetowym Koncie Pacjenta oraz w aplikacji mojeIKP, razem z historią wcześniejszych skierowań. Placówka może zarejestrować pacjenta również na podstawie klucza dostępu albo numeru identyfikującego skierowanie, nie tylko czterocyfrowego kodu.

Czy muszę dostarczyć skierowanie do przychodni w ciągu 14 dni?

Przy e-skierowaniu nie. Termin czternastu dni roboczych z art. 20 ust. 2a dotyczy wyłącznie dostarczenia oryginału skierowania w postaci papierowej. Udostępnienie kodu albo klucza następuje przed wpisem na listę oczekujących i żaden dalszy termin z tego nie wynika.

Czy mogę zapisać się z jednym skierowaniem w dwóch przychodniach, żeby trafić szybciej?

Nie. Skierowanie uprawnia do zapisania się do jednej placówki. Rejestracja w dwóch jednocześnie daje podstawę do skreślenia z listy oczekujących. Można natomiast wypisać się z jednej listy i zapisać na drugą.

Czy na rezonans magnetyczny prywatnie potrzebuję e-skierowania?

Obowiązek e-skierowania na rezonans magnetyczny dotyczy badań finansowanych ze środków publicznych. Przy tomografii komputerowej i badaniach medycyny nuklearnej obowiązek obejmuje także świadczenia finansowane ze środków innych niż publiczne. O wymogach konkretnego badania decyduje placówka, która je wykonuje.

Czy lekarz podczas konsultacji online zawsze wystawi e-skierowanie?

Nie. Skierowanie jest orzeczeniem o stanie zdrowia i wymaga zbadania pacjenta, osobistego albo za pośrednictwem systemów teleinformatycznych. Wyjątek dopuszczający wystawienie bez badania obejmuje wyłącznie receptę kontynuacyjną i zlecenie na wyroby medyczne. Lekarz ocenia, czy forma zdalna jest w danej sytuacji wystarczająca, i może wskazać konieczność wizyty stacjonarnej albo odmówić wystawienia dokumentu.

Powiązane tematy

Źródła

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 kwietnia 2019 r. w sprawie skierowań wystawianych w postaci elektronicznej w Systemie Informacji Medycznej, t.j. Dz.U. 2024 poz. 103, § 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1461, art. 20 ust. 2a i 2b, art. 33 ust. 2, art. 57, art. 59aa, art. 59b
Ustawa z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2025 poz. 1083 (wejście w życie 1.01.2026)
Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, t.j. Dz.U. 2026 poz. 37, art. 42
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 sierpnia 2020 r. w sprawie standardu organizacyjnego teleporady w ramach podstawowej opieki zdrowotnej, t.j. Dz.U. 2022 poz. 1194, § 3
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej, t.j. Dz.U. 2021 poz. 265
pacjent.gov.pl — e-skierowanie (dostęp 24.09.2026; część informacji o wyłączeniach wymaga potwierdzenia daty aktualizacji podstrony)
Centrum e-Zdrowia, „IX Edycja Badania stopnia informatyzacji podmiotów wykonujących działalność leczniczą”, sierpień 2026; „E-zdrowie w liczbach i faktach — podsumowanie 2025 roku”, 20.01.2026